Akwaria Tanganika i Malawi

Akwaria Tanganika i Malawi w Zoo Hodonín to realizacja obejmująca wykonanie sztucznych skał i naturalistycznych dekoracji akwarystycznych w dwóch wielkoformatowych zbiornikach słodkowodnych. Nowa ekspozycja powstała w pawilonie wybudowanym w miejscu wcześniejszego obiektu, którego konstrukcja została uszkodzona przez tornado przechodzące przez Hodonín w czerwcu 2021 roku. Zakres prac Skalisty objął budowę i modelowanie 150 m² sztucznych skał oraz stworzenie realistycznego środowiska inspirowanego jeziorami Tanganika i Malawi.

Dwa akwaria mają łączną pojemność 160 000 litrów wody i należą do największych ekspozycji słodkowodnych tego rodzaju w Czechach. Każdy ze zbiorników przedstawia odrębne środowisko jednego z afrykańskich Wielkich Jezior. Docelowo ekspozycję ma zamieszkiwać około 2 000 ryb reprezentujących 35 gatunków, w tym gatunki endemiczne, które w naturze występują wyłącznie w tych wyjątkowych ekosystemach.

W akwarium Tanganika wykonaliśmy ciemne sztuczne skały o wyglądzie skał magmowych. Ich wyrazista, nieregularna rzeźba, głębokie szczeliny, półki i schronienia odtwarzają skalisty charakter siedlisk jeziora oraz budują naturalne tło dla ryb. Kompozycję ukształtowaliśmy jako rozbudowaną strukturę przestrzenną, która pozwala zwierzętom zajmować różne poziomy zbiornika, wyznaczać terytoria i korzystać z osłoniętych miejsc.

Dla akwarium Malawi zbudowaliśmy jasne sztuczne skały inspirowane piaskowcem. Jaśniejsza kolorystyka, warstwowe faktury i naturalistycznie modelowane krawędzie tworzą odmienny krajobraz oraz podkreślają barwy pielęgnic charakterystycznych dla tego jeziora. Sztuczne skały w akwariach pełnią nie tylko funkcję dekoracyjną. Tworzą schronienia, granice terytoriów oraz miejsca umożliwiające rybom prezentowanie naturalnych zachowań. Forma aranżacji została podporządkowana zarówno wymaganiom hodowlanym, jak i odpowiedniej widoczności ekspozycji dla zwiedzających.

Budowa 150 m² dekoracji skalnych w tak dużych zbiornikach wymagała połączenia naturalistycznego modelowania z wymaganiami technicznymi akwarystyki publicznej. Formacje dopasowaliśmy do konstrukcji akwariów, wielkoformatowych szyb, instalacji technologicznych oraz systemu cyrkulacji i oczyszczania wody. Projekt uwzględniał również dostęp serwisowy, trwałość, bezpieczeństwo zwierząt, odporność powierzchni na stały kontakt z wodą oraz możliwość utrzymania właściwych parametrów biologicznych i chemicznych środowiska.

Do budowy dekoracji zastosowaliśmy specjalistyczne zaprawy mineralne przeznaczone do wykonywania sztucznych skał w akwariach. Jasna baza ESTonetex Extreme pozwoliła uzyskać piaskowe i piaskowcowe odcienie kompozycji Malawi, natomiast szara baza ESTonetex SR/MR stanowiła punkt wyjścia dla ciemniejszych, wulkanicznych form Tanganiki. Obie mieszanki połączyliśmy z mineralnym dodatkiem EST-26, który zwiększa wytrzymałość, pomaga stabilizować pH i tworzy powierzchnię umożliwiającą stopniowe zasiedlanie przez organizmy żywe. Dzięki temu dekoracje mogą z czasem jeszcze naturalniej integrować się z biologicznym środowiskiem zbiorników.

Każda formacja była modelowana ręcznie, dlatego oba akwaria otrzymały indywidualny układ skał, faktur i barw. Po wykonaniu podstawowych brył powierzchnie zostały dopracowane wieloetapową koloryzacją, która podkreśliła warstwową strukturę jasnego piaskowca oraz głębię ciemnych form o wyglądzie skał magmowych. Na etapie finalnego urządzania zbiorników przygotowaliśmy również mniejsze elementy skalne, służące do uzupełnienia kompozycji i płynnego połączenia dużych form z dnem akwarium.

Realizacja wewnątrz nowego pawilonu wymagała także zaplanowania transportu i kolejności podawania ciężkich materiałów na poziom ekspozycji. Dostawy zapraw zostały podzielone według technologii oraz kolorystyki obu zbiorników, a ich przemieszczanie skoordynowano z dopuszczalnym obciążeniem stropu i dostępem urządzeń transportowych. Takie przygotowanie pozwoliło prowadzić modelowanie skał bez zakłócania pozostałych prac przy akwariach i instalacjach technicznych.

Projekt został zrealizowany we współpracy z AKVARIA CZ s.r.o., firmą specjalizującą się w rozwiązaniach akwarystycznych. Generalnym wykonawcą pawilonu była firma 3V&H s.r.o. z Uherskiego Brodu, a projekt architektoniczny przygotowało studio MY3 architekti z Brna. Inwestorem przedsięwzięcia było Miasto Hodonín, będące organizatorem ogrodu zoologicznego.

Realizacja w Zoo Hodonín pokazuje, jak sztuczne skały, dekoracje akwarystyczne i tematyzacja zbiorników mogą łączyć naturalistyczną estetykę z funkcjami hodowlanymi, edukacyjnymi i technicznymi. Nowe akwaria Tanganika i Malawi umożliwiają prezentację wyjątkowych ekosystemów Afryki oraz obserwowanie zachowań ryb w przestrzeni inspirowanej ich naturalnym środowiskiem.